Werken vanuit eenvoud
Werken vanuit waarden en eenvoud
Cliënten met wie het beter gaat. Medewerkers die vrijheid ervaren. En dat met minder rompslomp, minder mensen en minder middelen. Te mooi om waar te zijn? Niet voor Het Houvast en de JP van den Bent stichting: twee organisaties die elke dag zien dat zorg óók eenvoudiger kan. “Dit is een antwoord op veel uitdagingen in de sector.”
Zo werken is iedere dag een feestje
De JP en Het Houvast
Op papier kunnen de verschillen bijna niet groter zijn. Het Houvast: een relatief jonge, kleinschalige organisatie in Tilburg die lokaal zo’n 75 cliënten met een licht verstandelijke beperking begeleidt. En de JP: een organisatie die mensen in een groot deel van Nederland ondersteunt bij verschillende vragen. Toch delen beide organisaties een belangrijke basis: ze werken vanuit waarden én organiseren dat zo eenvoudig mogelijk. Met alle positieve gevolgen van dien.
‘Doe niet zo moeilijk’
Marc van Bekhoven is medeoprichter van Het Houvast. Marc: “Eerlijk? Ik denk weleens: laten we minder moeilijk doen. Heeft een cliënt een vraag, dan wordt er vaak een kast aan acties opengetrokken. Diagnostiek, behandelingen… Maar dit is vaak niet waar een cliënt om vraagt. Iemand wil gewoon zijn eigen leven leiden en gesteund worden bij wat niet alleen lukt, zónder de regie uit handen te geven. Het allerbelangrijkste is dat we werken vanuit waarden. En dat organiseren we zo eenvoudig mogelijk. Daarin vinden de JP en wij elkaar. En ik moet zeggen: het is iedere dag een feestje om zo te werken.”
Als je vanuit waarden werkt en dat eenvoudig houdt, valt er veel complexiteit weg - Marc, Het Houvast
Stress
Marc: “Eén van onze cliënten werd antisociaal als hij stress ervaarde. Alles geprobeerd, maar niets werkte. We besloten het radicaal anders te doen: we begonnen met vier begeleiders en één telefoon om het contact te herstellen. Langzaam maar zeker bouwden we een relatie op. Nu, jaren later, woont hij in de wijk. En als hij stress heeft, reageert hij nog precies zoals toen. Met het verschil dat hij nu weet dat met één appje iemand hem kan helpen om zijn stress te verlagen. Soms is dat al genoeg. En andersom heeft hij nu geen groepsgenoten meer die weer last hebben van zíj́n stress.”
Praktisch en nabij
Zowel de JP als Het Houvast ondersteunen in de wijk. Mensen wonen dus niet op instellingsterreinen of in woongroepen met mensen met dezelfde ‘diagnoses’. Het Houvast begeleidt dan ook veel mensen die juist zijn vastgelopen in die ‘reguliere’ setting’. Volgens Judith Coolen, orthopedagoog-generalist bij Het Houvast, is wonen in een groep voor sommige cliënten behoorlijk complex. “Daarvoor heb je véél sociale vaardigheden nodig. Precies wat onze cliënten vaak missen.” Collega Myrna Staal, ook orthopedagoog-generalist, vult aan: “Als het misgaat in de groep, wordt iemand steeds verder ‘rondgepompt’ in de zorg. En omdat iemand bijvoorbeeld niet kan koken, heerst het idee dat hij niet alleen kan wonen. Maar wat als je iemand wél een eigen plek geeft? En werkt aan goed contact door nabij te zijn of te reageren op een vraag? Vanuit die behoefte ontstond Het Houvast. Als het klikt, zoeken we samen een woning en organiseren we de steun direct om iemand heen. En dat koken lossen we wel op. Er zijn wel meer mensen die niet kunnen koken.” Haar collega Judith lacht: “Ook mensen zónder indicatie.” En daar slaat Judith precies de spijker op z’n kop.
Met een eigen plek blijf je eigenaar van je eigen leven - Gerjanne, JP van den Bent stichting
Om de cliënt heen
Het Houvast organiseert alles om de cliënt heen, ‘op de eigen stek’, zoals Marc dat noemt. Ook de JP doet dat, al liggen de appartementen hier soms ook dicht bij elkaar. Gerjanne Kleen, bestuurder bij de JP: “Met een eigen plek houd je het normale leven om je heen. Relaties blijven bestaan: iemand blijft eigenaar van het eigen leven. Zo gewoon mogelijk.” En dat is een andere gemene deler: beide organisaties houden het graag zo eenvoudig mogelijk. “Je doet wat werkt, in het hier en nu”, zegt Judith. “Zo ontstaat ruimte om een goede relatie op te bouwen.”
Eenvoudig organiseren
Janneke Stegink faciliteert vanuit Het Houvast een netwerk om ‘de Houvast-aanpak’ te versterken en verspreiden. “Maar in de praktijk blijkt die eenvoud nog niet zo simpel omdat organisaties daar vaak niet op zijn ingericht”, vertelt Janneke. “. Zo heeft een begeleider regelruimte nodig om aan te kunnen sluiten bij de vraag van de cliënt op dat moment. Dat kan niet als elke minuut als is volgepland.” Collega en medeoprichter van Het Houvast Henk Peijs vult aan met een voorbeeld: “Stel je hebt een afspraak, maar de cliënt doet niet open. Dan probeer je het later gewoon nog een keer. Door die vrije ruimte in je agenda voorkom je dat je tóch druk gaat zetten op deze cliënt omdat je anders zelf in de knel komt.”
Korte (digitale) lijnen
Een ander voorbeeld van ‘eenvoudig organiseren’ is digitaal werken. Myrna: “We appen en bellen veel bij Het Houvast, ook met cliënten. Mailen doen we bijna niet. Zo word je niet geleefd door je inbox, maar ben je vooral bezig met vandaag. Digitaal in contact staan zorgt ervoor dat je present bent. Niet alleen voor cliënten, maar ook voor je collega’s.”
Als iets moeilijk is, start je geen procedure. Maar je bedenkt met wie je gaat bellen of koffiedrinken - Janneke, Het Houvast
Oplossingen voor de sector
De JP en Het Houvast werken al jaren op deze manier. Daarin zien ze veel oplossingen voor een sector die vastloopt. Gerjanne (JP): “Mensen blijven onderdeel van de samenleving en medewerkers ervaren meer werkplezier. En het helpt bij tekorten. We voelen echt een verantwoordelijkheid om dit verhaal verder te vertellen.”
Marc (Houvast): “En we weten dat het kán. We ondersteunen meer cliënten met minder medewerkers. En we bieden een werkcontext met meer vrijheid en weinig administratie. Bij nieuwe collega’s zie je dat hun energie weer wordt aangesproken. Want mensen kiezen toch voor de zorg om in contact te zijn met cliënten. Maar dat vraagt wel om vakmanschap. Dat moeten we goed meegeven.” Zijn collega Janneke vult hem aan: “Het gaat momenteel veel over ‘complexe’ of ‘passende’ zorg. Onze gedeelde visie past daar prachtig in.”
Zijn Het Houvast en de JP dan de beste leerlingen van de klas? Marc lacht: “Nee, zeker niet. Maar het kan wél veel oplossen. En het is leuk om zo te werken.” Janneke: “Bovenal gunnen we dit méér mensen in Nederland.”
In beweging
Het Houvast en de JP van den Bent stichting delen dezelfde overtuiging: ondersteuning kan eenvoudiger. We wisselen ervaringen uit, leren van elkaar en versterken zo onze manier van werken. Met ons verhaal willen we ook anderen aan het denken zetten en het gesprek aangaan over hoe ondersteuning eenvoudiger kan en beter aansluit bij het gewone leven.
Benieuwd geworden na het lezen van dit artikel? Of heb je vragen?
Neem dan contact met ons op:
- Het Houvast: Janneke Stegink | Mail Janneke
- JP van den Bent Stichting: Caspar Lombaers | Mail Caspar